Prof. Dr. Dilek Toprak, nargilenin sigaradan daha tehlikeli olabileceğini belirtti. Tek bir seansın, solunan duman miktarı açısından 100 sigaraya eş değer olduğunu söyledi.
Nargile Sigaradan Daha Zararlı Olabilir
Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Dilek Toprak, Yeşilay Haftası kapsamında yaptığı açıklamada, nikotin bağımlılığı ve tütün ürünlerinin sağlık risklerine dikkat çekti. Toprak, nargilenin içim süresi, dumanın miktarı ve tütünün yapısı nedeniyle sigaradan daha tehlikeli olabileceğini belirtti.
Prof. Dr. Toprak, "Bir nargile seansında, bir kişinin 100 ya da daha fazla sigara dumanı kadar duman soluduğu hesaplanıyor" diyerek nargilenin tehlikesine vurgu yaptı.
Nikotin Bağımlılığı ve Riskleri
Nikotin bağımlılığının sadece bir kez kullanmakla bile başlayabileceğini aktaran Prof. Dr. Toprak, fiziksel ve psikolojik bağımlılığın nasıl geliştiğini açıkladı.
Fiziksel bağımlılık: Vücudun nikotine ihtiyaç duyması, yoksunluk belirtileri (huzursuzluk, sinirlilik, konsantrasyon güçlüğü).
Psikolojik bağımlılık: Günlük rutinler ve alışkanlıklarla ilişkilendirilmiş içme ihtiyacı.
Toprak ayrıca, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre tütün salgınının yılda 8 milyondan fazla ölüme yol açtığını ve çocukların yarısının tütün dumanına maruz kaldığını belirtti.
Sigarayı Bırakmak Mümkün
Prof. Dr. Toprak, sigara bağımlılığında en yüksek başarı oranının davranışsal destek ve ilaç tedavisinin birlikte uygulanmasıyla elde edildiğini ifade etti.
İlaç tedavileri: Nikotin Replasman Tedavisi (NRT) ve bupropion preparatları.
Başarı oranları: Tedavisiz bırakma girişimlerinde yüzde 3–5; farmakolojik destekle yüzde 15–35; kombine tedavilerle daha da yüksek.
Relaps (nüks) durumlarının tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmediğini, kronik bağımlılığın bir göstergesi olduğunu belirtti.
Nargilenin Tehlikeleri
Prof. Dr. Toprak, nargilenin sigaraya göre daha zararlı olmasının başlıca nedenlerini şöyle sıraladı:
Kömürle yakıldığı için karbonmonoksit ve toksik gazların solunması
30–60 dakikalık içim süresinde aşırı duman solunması
Ağızlık paylaşımı nedeniyle enfeksiyon riski
Suyun zararlı maddeleri filtrelememesi
"Nargilenin sigaraya göre daha az zararlı olduğu düşüncesi yanlıştır. Her ikisi de ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir; ancak nargilede daha fazla duman ve ek riskler bulunması nedeniyle tehlike daha yüksektir" dedi.
Tütün Bağımlılığının Önlenmesi İçin Öneriler
Prof. Dr. Toprak, gençlerin ve çocukların tütün kullanımından korunması için şu önlemleri sıraladı:
Ailelerin bilinçlendirilmesi ve rol model olması
Elektronik sigaraların bırakma yöntemi olmadığı vurgusu
Çocukların sosyal, sportif ve kültürel aktivitelere yönlendirilmesi
Sigara bırakma polikliniklerinden profesyonel destek alınması
Okullarda eğitim ve farkındalık çalışmalarının yaygınlaştırılması
Medya ve ünlülerin sigara karşıtı mesajlarla gençleri bilinçlendirmesi
Psikolojik destekle stres, anksiyete veya depresyon gibi durumlarla başa çıkmayı öğretmek
Prof. Dr. Toprak, erken yaşta tütün kullanımını önlemenin toplum sağlığı açısından kritik önem taşıdığını ve doğru rehberlik ile destek sağlanmasının uzun vadede etkili olacağını vurguladı.