Uzaydan 8 dakikada bir gelen gizemli sinyal! 5 bin ışık yılı uzaklıkta sıra dışı sistem keşfedildi
Yayın Tarihi: 15.11.2026 - 08:15
Astronomlar, 5 bin ışık yılı uzakta her 8 dakikada bir radyo sinyali yayan sıra dışı bir çift yıldız sistemi keşfetti.
Uzayın derinliklerinden gelen ve belirli aralıklarla tekrarlanan radyo sinyallerinin kaynağı ortaya çıkarıldı. Avustralya'daki Uluslararası Radyo Astronomi Araştırmaları Merkezi (ICRAR) bünyesinde çalışan bilim insanları, yaklaşık 5 bin ışık yılı uzaklıkta bulunan GPM J071507−114153 adlı çift yıldız sistemini inceleyerek dikkat çekici sonuçlara ulaştı. Araştırmaya göre sistemdeki beyaz cüce, yaklaşık sekiz dakikada bir kendi ekseni etrafında dönüyor ve Dünya'ya ulaşan radyo sinyalleri de aynı aralıklarla tekrarlanıyor.
SİNYALLERİN KAYNAĞI BEYAZ CÜCE OLABİLİR
GPM J071507−114153 adı verilen sistem, bir beyaz cüce ile Güneş'e benzeyen bir yıldızdan oluşuyor. Son derece yoğun yapısıyla bilinen beyaz cücenin dönüş süresinin yaklaşık sekiz dakika olması, düzenli radyo sinyalleriyle bağlantılı olabileceğini gösteriyor.
Araştırmanın başyazarı Dr. Sam McSweeney ve ekibi, bu bağlantıyı doğrulamak amacıyla 100 saatten fazla radyo teleskopu verisini analiz etti. Elde edilen bulgular, sinyallerin beyaz cücenin yakınındaki bir bölgeden, hatta doğrudan yıldızın kendisinden kaynaklanabileceğine işaret etti.
Çalışmada Avustralya'daki Murchison Widefield Array, Güney Afrika'daki MeerKAT radyo teleskobu ve Hawaii'deki W. M. Keck Gözlemevi'nden yararlanıldı.
GÜNEŞ BENZERİ YILDIZLA İLGİLİ İLK BULGULAR
Keşfi önemli kılan ayrıntılardan biri, bu tür radyo sinyallerinin Güneş benzeri bir yıldızla eşleşmiş beyaz cücenin bulunduğu sistemde tespit edilmesi oldu. Daha önce benzer sinyallerin çoğunlukla daha küçük ve daha soğuk kırmızı cüce yıldızların yer aldığı sistemlerde görüldüğü biliniyordu.
Araştırmacılar, radyo sinyallerinin sistemdeki Güneş benzeri yıldızda meydana gelen yıldız patlamalarının belirlenmesine de yardımcı olduğunu açıkladı. Böylece yaklaşık 5 bin ışık yılı uzaktaki bir yıldızın atmosferik faaliyetlerinin radyo dalgaları üzerinden incelenebileceği ortaya konuldu.
UZAK YILDIZIN ATMOSFERİNDEKİ HAREKETLER İNCELENDİ
Araştırmada yıldızın yüzeyinden yükselen, güçlü manyetik alanlarla bağlantılı büyük plazma yapılarına ilişkin izler de gözlemlendi. Bu bulgular, söz konusu sistemin yalnızca radyo sinyallerinin kaynağını anlamak açısından değil, yıldızların manyetik faaliyetlerini incelemek bakımından da önemli olduğunu gösteriyor.
Uzun periyotlu geçici radyo kaynakları (LPT) olarak adlandırılan bu sıra dışı gök cisimlerinden, 2021 yılında yapılan ilk keşiften bu yana yaklaşık bir düzine tespit edildi. Yeni araştırmanın, bu sistemlerin nasıl çalıştığına ilişkin bilimsel anlayışın geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.