Trabzon’da dolmuşçu esnafı, 32 liralık mevcut ücretin artan işletme maliyetleri karşısında yetersiz kaldığını belirterek zam talep etti. Esnaf, akaryakıt, lastik, sigorta ve bakım giderlerinin kazançlarını erittiğini söylerken, dolmuş indirme-bindirme noktalarındaki sorunların da çözülmesini istedi.
Trabzon’da şehir içi ulaşımın önemli unsurlarından biri olan dolmuşlarda artan maliyetler esnafın gündemindeki yerini koruyor.
Karadeniz Gazetesi’nin gerçekleştirdiği röportajlarda dolmuşçu esnafı; akaryakıt, lastik, sigorta, vergi, bakım ve sanayi giderlerindeki artışlara dikkat çekerek mevcut dolmuş ücretleriyle ayakta kalmakta zorlandıklarını ifade etti.
Esnaf, vatandaşın da ekonomik sıkıntılar yaşadığını kabul ederken, mevcut tarifeyle işletme giderlerini karşılamanın giderek güçleştiğini savundu.
“MAZOT 90-92 LİRA, DOLMUŞ 32 LİRA”
Dolmuşçu esnafının en önemli gündem maddelerinden biri akaryakıt fiyatları oldu.
Röportaj sırasında bir esnaf, mazot fiyatının 90 lira seviyesinde olduğunu belirterek dolmuş ücretinin ise 32 lira olduğunu söyledi.
Esnaf, dolmuş ücretlerine yönelik her zam tartışmasında vatandaşın tepkisinin gündeme geldiğini ancak akaryakıt ve diğer temel giderlerdeki artışların aynı ölçüde tartışılmadığını savundu.
Bir dolmuşçu, “Biz insanlara hizmet ediyoruz. Hizmet sektörüyüz” diyerek, özellikle öğrenciler ve ödeme güçlüğü yaşayan vatandaşlardan zaman zaman ücretin tamamını alamadıklarını anlattı.
Esnaf, bazı yolcuların “param yok” demesi üzerine eksik ücretle veya zaman zaman ücretsiz şekilde taşındığını da dile getirdi.
“4 LASTİK 40 BİN LİRA, SANAYİ MASRAFI BELİMİZİ BÜKÜYOR”
Dolmuş işletmecilerinin gider kalemlerinin yalnızca yakıtla sınırlı olmadığına dikkat çeken esnaf, araç bakım ve lastik maliyetlerinin de ciddi bir yük oluşturduğunu belirtti.
Röportajda bir esnaf, bir lastiğin yaklaşık 10 bin liraya mal olduğunu, dört lastik için 40 bin liralık bir giderle karşı karşıya kaldığını ifade etti.
Sanayi masraflarının da işletme bütçesini zorladığını belirten dolmuşçular, yakın zamanda bir aracın baskı balata değişimi için yaklaşık 68 bin lira maliyetle karşılaştığını aktardı.
Esnaf; sigorta, muhasebe, vergi, bakım, lastik ve diğer giderlerin üst üste geldiğini, mevcut gelirle bu maliyetleri karşılamakta zorlandıklarını söyledi.
Bir başka dolmuşçu ise “Arabalar para kazanmıyor, yakıta çalışıyoruz” diyerek yaşadıkları ekonomik sıkıntıyı özetledi.
DOLMUŞÇULARDAN BELEDİYEYE ZAM ÇAĞRISI
Dolmuşçu esnafı, mevcut 32 liralık ücretin giderleri karşılamadığını belirterek belediyeden zam taleplerinin değerlendirilmesini istedi.
Esnaf temsilcileri, okulların açılmasıyla birlikte kırtasiye, okul kıyafeti ve kitap gibi aile bütçelerine yeni giderlerin eklendiğine dikkat çekti.
Bir esnaf, kendi çocuklarının eğitim masraflarını karşılamakta dahi zorlandığını belirterek, “Zam talep ediyoruz. Şu anda yakıta çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.
Dolmuşçular, vatandaşın da ekonomik açıdan zorlandığının farkında olduklarını ancak işletmelerin mevcut tarifeyle sürdürülebilir şekilde çalışmasının giderek zorlaştığını savundu.
“DOLMUŞA BİNME VE İNDİRME YERİMİZ YOK”
Röportajlarda yalnızca ekonomik sorunlar değil, Trabzon’daki şehir içi ulaşım düzenine ilişkin fiziki problemler de gündeme geldi.
Dolmuşçu esnafı, bazı bölgelerde yolcu indirme ve bindirme noktalarının yetersiz olduğunu belirterek özellikle şehir merkezindeki duraklama sorununa dikkat çekti.
Esnaf, yolcu indirmek veya bindirmek için uygun alan bulamadıklarında arkadan gelen araçların korna çaldığını ve tepki gösterdiğini ifade etti.
Bu durumun hem dolmuş sürücülerini hem de yolcuları zor durumda bıraktığını belirten esnaf, Trabzon’da dolmuşların güvenli ve düzenli şekilde yolcu alıp indirebileceği alanların artırılmasını istedi.
“ŞU ANDA ARABALARINI ÇALIŞTIRMAYANLAR VAR”
Artan maliyetlerin bazı dolmuş işletmecilerini araçlarını çalıştırma konusunda zorladığını belirten esnaf, bazı araçların askıya alındığını veya çalıştırılmadığını ileri sürdü.
Dolmuşçular, belediyenin zam konusunda karar vereceği süreci yakından takip ettiklerini belirterek taleplerinin karşılanmasını beklediklerini söyledi.
Esnaf, Trabzon’daki dolmuş sektörünün binlerce kişiyi doğrudan ve dolaylı şekilde ilgilendirdiğini vurgulayarak, ulaşım hizmetinin sürdürülebilir olması için hem vatandaşın hem de esnafın koşullarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Kamera & Röportaj: Göksu Okumuş - Samed Akyıldız