Sosyal medyada milyonlarca kişinin geçmişe ait fotoğraflarını 80’ler konseptiyle yeniden paylaşması yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. Siber Güvenlik Uzmanı Burak Bozkurtlar, fotoğrafların yapay zeka, yüz tanıma, ses klonlama ve siber saldırılarda kullanılabileceğine dikkat çekerek “Yüzünüzü değiştiremezsiniz” uyarısında bulundu.
Instagram başta olmak üzere sosyal medya platformlarında son dönemde hızla yayılan 80’ler akımı, milyonlarca kullanıcının geçmişe ait fotoğraflarını yeniden gündeme taşıdı.
Kullanıcılar, yapay zeka destekli uygulamalarla saç, kıyafet ve arka planlarını değiştirerek kendilerini 1980’li yıllarda çekilmiş gibi gösteren görseller hazırlıyor. Bazıları kendi fotoğraflarını paylaşırken, bazı kullanıcılar ise aile albümlerindeki eski ve kişisel fotoğrafları sosyal medya platformlarına yüklüyor.
İlk bakışta eğlenceli bir sosyal medya trendi olarak görülen bu akım, beraberinde kişisel verilerin güvenliği ve biyometrik verilerin kötüye kullanılması konusundaki endişeleri de gündeme getirdi.
Daha önce bebeklik, okul yılları veya üniformayla çekilmiş fotoğrafların paylaşılmasını teşvik eden benzer akımların da yaşandığına dikkat çekilirken, uzmanlar bu tür paylaşımların uzun vadeli sonuçlarına karşı kullanıcıları uyarıyor.
FOTOĞRAFLARIMIZ SİBER İSTİHBARAT VERİSİNE DÖNÜŞEBİLİR Mİ?
Siber Güvenlik Uzmanı Burak Bozkurtlar, konunun yalnızca fotoğraf paylaşımından ibaret olmadığı görüşünde.
Bozkurtlar’a göre internette gerçekleştirilen aramalar, izlenen içerikler, okunan haberler, mesajlaşmalar, konum bilgileri ve sesli iletişimler bir araya geldiğinde kişiler hakkında oldukça kapsamlı dijital profiller oluşturulabiliyor.
Bu veriler üzerinden kişinin nereli olduğu, hangi işle uğraştığı, ekonomik durumu, aile ilişkileri, alışkanlıkları ve ilgi alanları gibi çok sayıda bilgi çıkarılabiliyor.
Uzmanın dikkat çektiği en önemli noktalardan biri ise yüz görüntülerinin biyometrik veri niteliği.
Sosyal medya platformlarına yüklenen yüksek çözünürlüklü fotoğraflar, yüz tanıma ve yapay zeka teknolojileri açısından oldukça değerli veri kaynaklarına dönüşebiliyor. Özellikle farklı yaş dönemlerine ait fotoğrafların aynı kişiyle ilişkilendirilmesi, dijital profillemenin kapsamını daha da genişletebiliyor.
Bozkurtlar, şirketlerin söz konusu verilerin pazarlama amacıyla işlendiğini belirtmesinin, bu bilgilerin ilerleyen süreçte farklı amaçlarla kullanılabileceği yönündeki endişeleri tamamen ortadan kaldırmadığını ifade ediyor.
YÜZ TANIMA, SES KLONLAMA VE DEEPFAKE TEHDİDİ BÜYÜYOR
Uzmanlara göre kişisel fotoğrafların kötü niyetli kişilerin eline geçmesi, yalnızca sahte sosyal medya hesabı oluşturulmasıyla sınırlı kalmayabilir.
Yapay zeka teknolojilerindeki gelişmeler sayesinde fotoğraflar hareketli görüntülere dönüştürülebiliyor, kişilerin yüzleri farklı görüntülere yerleştirilebiliyor ve ses örneklerinden gerçek kişiyi taklit eden yapay sesler oluşturulabiliyor.
Bu durum deepfake, kimlik taklidi, dolandırıcılık ve şantaj gibi farklı tehditleri beraberinde getiriyor.
Bozkurtlar, kişisel verilerin farklı kaynaklardan bir araya getirilmesi halinde riskin daha da büyüyebileceğine dikkat çekiyor. Örneğin kritik bir tesiste çalışan kişinin sosyal medya hesabındaki fotoğrafının, kurum arşivindeki görüntüsüyle eşleştirilmesi; kişinin ailesi, konumu ve yakın çevresiyle ilgili başka bilgilerin de bulunmasını kolaylaştırabilir.
Özellikle yapay zeka ile üretilen sahte görüntü ve seslerin giderek gerçeğinden ayırt edilmesinin zorlaşması, siber güvenlik açısından yeni bir tehdit alanı oluşturuyor.
Uzmanın dikkat çektiği çarpıcı nokta ise şu: Telefon, şifre, banka kartı veya hesap değiştirilebilirken biyometrik kimliğin değiştirilmesi mümkün değil.
Bu nedenle internette paylaşılan yüz görüntülerinin uzun vadeli güvenlik açısından sıradan bir fotoğraftan çok daha değerli olduğu vurgulanıyor.
UZMANLARDAN SOSYAL MEDYA KULLANICILARINA KRİTİK UYARI
Uzmanlar, kullanıcıların sosyal medyayı tamamen terk etmesi yerine dijital ayak izlerini daha bilinçli yönetmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Özellikle çocukların, aile bireylerinin ve kişilerin yüksek çözünürlüklü yüz fotoğraflarının herkese açık hesaplarda paylaşılmaması öneriliyor.
Bozkurtlar da sosyal medya kullanımının tamamen bırakılmasının gerçekçi bir yaklaşım olmadığını belirterek, kullanıcıların özellikle fotoğraf paylaşımı ve kişisel verilerin korunması konusunda daha dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.
Bu noktada 80’ler akımı, yalnızca nostaljik bir eğlence trendi olarak değil, dijital çağda kişisel verilerin ne kadar kolay dolaşıma girebildiğini gösteren yeni bir örnek olarak değerlendiriliyor.
Sosyal medya kullanıcılarının paylaşmadan önce kendilerine “Bu fotoğraf yıllar sonra kimin elinde olabilir?” sorusunu sorması, dijital güvenlik açısından önemli bir ilk adım olabilir.
Çünkü teknoloji değişiyor, uygulamalar yenileniyor ve yapay zeka her geçen gün daha güçlü hale geliyor. Ancak uzmanların da dikkat çektiği gibi, şifrelerinizi değiştirebilirsiniz; fakat yüzünüzü değiştiremezsiniz.