Kanseri Başlamadan Durdurabilecek mRNA Aşısı Geliştirildi

Kanserle mücadelede tarihi bir dönüm noktası olabilecek yeni nesil mRNA aşısı, yüksek genetik risk taşıyan bireylerde kanseri daha ortaya çıkmadan engellemeyi amaçlıyor. Oxford Üniversitesi ile Moderna'nın ortak çalışması olan aşının ilk klinik denemeleri bu yaz başlayacak.

mRNA Teknolojisi Bu Kez Kanseri Önlemek İçin Kullanılacak

Covid-19 pandemisinde adını tüm dünyaya duyuran mRNA teknolojisi, şimdi de kanserle mücadelede umut verici bir aşamaya taşınıyor. Oxford Üniversitesi ve biyoteknoloji şirketi Moderna tarafından geliştirilen yeni aşı, bağırsak ve yumurtalık kanseri başta olmak üzere bazı kanser türlerini henüz oluşum aşamasındayken engellemeyi hedefliyor.

Bilim insanları, aşının özellikle genetik yatkınlığı bulunan bireylerde kanser öncesi hücresel değişiklikleri erken dönemde tespit ederek bağışıklık sistemini harekete geçireceğini belirtiyor.

Hedefte Lynch Sendromu Taşıyan Yüksek Riskli Bireyler Var

Geliştirilen aşının ilk etapta "Lynch Sendromu" olarak bilinen kalıtsal genetik rahatsızlığa sahip kişiler üzerinde uygulanması planlanıyor. DNA onarım mekanizmasını etkileyen bu sendrom, bireylerde özellikle bağırsak kanseri riskini önemli ölçüde artırıyor.

Uzmanlara göre Lynch Sendromu taşıyan kişilerde yaşam boyu bağırsak kanserine yakalanma riski yüzde 80'e kadar çıkabiliyor. Ayrıca rahim, yumurtalık, mide ve pankreas kanseri gibi birçok farklı kanser türüne yakalanma ihtimali de normal popülasyona göre daha yüksek seyrediyor.

Araştırmacılar, aşının bu risk grubundaki bireylerde hücresel mutasyonları kansere dönüşmeden önce tespit edip ortadan kaldırmasını hedefliyor.

Bağışıklık Sistemi Kanserli Hücreleri Erken Tanıyacak

Yeni nesil mRNA aşısı, vücuda doğrudan hastalık etkeni vermek yerine hücrelere genetik talimatlar göndererek çalışıyor. Uzmanlar bu sistemi, bağışıklık sistemine verilen bir "kullanım kılavuzu" olarak tanımlıyor.

Bu sayede vücut savunma sistemi, Lynch Sendromu nedeniyle oluşabilecek anormal hücre değişimlerini erken aşamada tanıyabilecek ve kansere dönüşmeden yok edebilecek. Araştırmacılar, aşının koruyuculuğunu sürdürmek için ilerleyen yıllarda hatırlatma dozlarının uygulanabileceğini belirtiyor.

Başarılı Olursa Kanser Tedavisinde Yeni Bir Dönem Başlayabilir

Bu yaz başlayacak ilk klinik çalışmalarda aşının güvenliği ve en uygun doz seviyesi değerlendirilecek. Daha geniş kapsamlı ikinci aşama denemelerin ise 2027 yılında başlatılması planlanıyor.

Bilim insanları, projenin başarıya ulaşması halinde yalnızca Lynch Sendromu taşıyan bireylerin değil, daha önce kanser tedavisi görmüş kişilerin de ikinci bir kanser geliştirme riskinin azaltılabileceğini ifade ediyor.

Araştırmadan elde edilecek verilerin, gelecekte genetik kökenli olmayan yaygın kanser türlerine karşı da koruyucu aşıların geliştirilmesine önemli katkı sağlaması bekleniyor. Uzmanlar, bu çalışmanın kanserin tedavisinden çok önlenmesine odaklanan yeni bir dönemin kapısını aralayabileceğini değerlendiriyor.