Türk devletlerinin bir araya gelerek oluşturduğu Türk Dünyası Teşkilatı (TDT) her geçen gün daha çok güçlenerek adını yükseltiyor.
Ortak tarih, ortak edebiyat, ortak harita, ortak alfabe, Türk İpek Yolu Projesi… Türk Dünyası kenetlendi, iş birliklerini artırıyor.
Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’ın üye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Macaristan ve Türkmenistan’ın gözlemci ülkeler olduğu bir teşkilatlanma…
İlk kuruluş adı "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (kısaca Türk Keneşi-Türk Konseyi)" olan TDT'nin temelleri, 3 Ekim 2009'da Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye tarafından imzalanan Nahçıvan Anlaşması'yla atıldı.
Türk Konseyi’nin adı Kasım 2021’de İstanbul’da gerçekleşen zirvede “Türk Devletleri Teşkilatı” olarak değiştirildi.
Türk Dünyası'nda 3 Ekim Türk Devletleri İşbirliği Günü olarak kutlanıyor.
“Türk Dünyası, yeni bir uyanış içinde”
“Teşkilat’ın Avrasya coğrafyasında ve ötesinde istikrar ve refah iklimini güçlendiren ve örnek alınan bir platform hâline geldiğinin altını çizen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türk Dünyası’nı ilelebet payidar kılacak güçlü iradenin TDT Zirvesi’ne katılanlarda ziyadesiyle mevcut olduğunu dile getirmişti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk Dünyası’nın, güçlü devlet geleneği, sağlam sosyal yapısı, vizyoner sivil toplum kuruluşlarıyla adeta yeni bir uyanış, yeni bir şahlanış içinde olduğunu açıklamıştı.
"Türk Devletleri Teşkilatı, yeni bir ses, yeni bir sinerji merkezi haline gelmektedir”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, TDT’nin önemine ilişkin Tarihi, kültürel ve hakkaniyetli kurumsal yapılardan yoksun birlikteliklerin tıkandığı bir süreçte, Türk Devletleri Teşkilatı, yeni bir ses, yeni bir nefes, yeni bir sinerji merkezi haline gelmektedir.” demişti.
Türkiye’nin liderliğinde şekillenen projeler, Türk Dünyası’nda dayanışmayı artırıyor. Uzmanlara göre TDT, önümüzdeki yıllarda AB ve NATO gibi uluslararası yapılarla eş değer düzeyde etkin bir örgüt olma yolunda ilerliyor.
Türk Devletleri Teşkilatı 17 yaşında
İlk kuruluş adı "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (kısaca Türk Keneşi-Türk Konseyi)" olan TDT'nin temelleri, 3 Ekim 2009'da Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye tarafından imzalanan Nahçıvan Anlaşması'yla atıldı.Ortak tarihi ve kültürel değerlere sahip Türk Dünyası’nın entegrasyonuna hizmet etmeyi hedefleyen TDT, üye ülkelerle ekonomiden politikaya, eğitimden kültüre, savunmadan güvenliğe, ulaştırmadan gümrüğe, turizmden spora kadar çeşitli alanlarda iş birliğinin zeminini oluşturmaya yönelik faaliyetler yürütüyor.
Halihazırda bölgesel ölçekte tanınırlığı artan TDT, 15 yılda toplamda 4,25 milyon kilometrekare toprağa ve yaklaşık 160 milyon nüfusa sahip üye ülkeleriyle Türk Dünyası’nın jeopolitik konumunu güçlendiren uluslararası teşkilat haline geldi.
İstanbul'da 12 Kasım 2021'de düzenlenen Devlet Başkanları 8. Zirvesi'nde Türk Konseyinden "Türk Devletleri Teşkilatı" olarak ismini değiştirme kararı, uluslararası arenada Türk Dünyası’ndaki entegrasyon sürecinde yeni bir dönemin başlangıcı şeklinde yorumlandı.
Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkiye ve Özbekistan gibi 5 tam üyeden oluşan TDT'de Türkmenistan, Macaristan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) "gözlemci" olarak yer alıyor.
Merkezi İstanbul'da bulunan TDT, Devlet Başkanları Konseyi, Dışişleri Bakanları Konseyi, her ülkeden gelen akil insanlardan oluşan Aksakallar Konseyi, Kıdemli Memurlar Komitesi ve Sekretaryadan oluşuyor.
Bunun yanı sıra TDT, Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA), Türk Akademisi ve Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY), Türk Yatırım Fonu, Türk Kültür ve Miras Vakfı gibi mevcut işbirliği mekanizmaları için çatı kuruluş vazifesi görüyor.
TDT, Birleşmiş Milletler (BM) başta olmak üzere Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT), İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve Dünya Gümrük Örgütü (WCO) gibi çok sayıda önemli uluslararası örgütle de ortaklık yürütüyor.
Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de temsilciliğini açan TDT, bu kararıyla gözlemci üyesi Macaristan'ın yanı sıra AB ile AGİT, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), Vişegrad Grubu gibi diğer kurumlarla ilişkilerini güçlendirmeyi ve teşkilatın Avrupa'daki görünürlüğünü artırmayı hedefliyor.
Türk Dünyası'nın çatısı: Türk Devletleri Teşkilatı
"Türk Dünyası-2040 Vizyonu Belgesi" ile geleceğe yönelik stratejik perspektiflerini belirleyen TDT, Türk Dünyası’nda karşılıklı güven ortamının pekiştirilmesini, siyasi dayanışmanın güçlendirilmesini, ekonomik ve teknik işbirliği imkanlarına ivme kazandırılmasını, beşeri ilişkilerin sağlıklı yapılara kavuşturulmasını, Türk Dünyası’nın tarihi ve kültürel birikimlerinin en geniş şekilde kayıt altına alınmasını amaçlıyor.