Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni tebliğle et ve et ürünleri satış kuralları yenilenerek kasaplarda hazır kıyma satışı kaldırıldı ve etiketlerdeki "%100" ibaresi yasaklandı. Kıyma artık yalnızca tüketicinin talebi üzerine anında hazırlanabilecek.
Kasaplarda Hazır Kıyma Dönemi Bitti: Yalnızca Talep Üzerine Çekilecek
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın hazırladığı “Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği”, 16 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Resmi Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemeye dair tebliğden derlediğimiz bilgilere göre birlikte kasap ve marketlerde hazır kıyma satışı uygulamasına son verildi.
Kıyma, kanatlı kıyma ve köfte hariç hazırlanmış kırmızı ve kanatlı et karışımları artık yalnızca tüketicinin talebi üzerine anında taze olarak hazırlanabilecek. Çiğ kanatlı etleri ise hazır ambalajlı olarak satılacak ve tüketicinin istemesi durumında satış esnasında parçalanabilecek.
Perakende işletmelerde hazırlanmış et karışımı olarak sadece pişmemiş köfte ile Kilis tava ve kâğıt kebabı gibi yöresel ürünler büyükbaş ve küçükbaş etlerinden günlük olarak hazırlanıp satılabilecek.
Etiketlerde "%100" İbaresine Yasak: Uyum İçin 31 Mart 2027'ye Kadar Süre
Yeni tebliğ kapsamında tüketicileri yanıltabilecek nitelikteki "%100" etiket ibareleri tamamen yasaklandı. Ayrıca çiğ et ve kıymaya gıda katkı maddesi veya dışarıdan organik ya da inorganik bileşen eklenmesi engellendi. Mantı, lahmacun, pide, köfte ve hazır yemeklerde kullanılan etlerin de yeni kriterlere uygun olması şart koşuldu.
Türler arası et karışımlarına ilişkin kuralların da belirlendiği tebliğde; büyükbaş ve küçükbaş karkas etlerinin birbiriyle, kanatlı etlerinin de kendi arasında karıştırılmasına izin verildi.
Öte yandan 2019 tarihli eski tebliğ yürürlükten kaldırılırken mevcut gıda işletmelerinin yeni düzenlemelere uyum sağlaması için tanınan son tarih 31 Mart 2027 olarak belirlendi. Bu tarihe kadar piyasaya sürülen ürünler raf ömürlerinin sonuna kadar satılabilecek.
İşte Resmi Gazete'de yayımlanan karardaki diğer ayrıntılar:
1. Hayvan Türlerinin Karıştırılması ve Katkı Maddesi Kuralları
Türlerin Birleştirilmesi: Büyükbaş ve küçükbaş karkas etleri birbiriyle, kanatlı karkas etleri de kendi aralarında karıştırılabilecek. Farklı hayvan türlerinin etleri kural olarak birbirine karıştırılamayacak (üretim teknolojisinin gerektirdiği hallerde kanatlı ürünlerine büyükbaş/küçükbaş eti veya yağı eklenebilecek).
Mekanik Ayrılmış Et: Mekanik ayrılmış kırmızı et tebliğ kapsamındaki ürünlerin üretiminde kesinlikle kullanılamayacak.
Çiğ Et ve Kıymaya Müdahale: Çiğ et ve kıymaya, hijyen ve katkı maddesi mevzuatı dışındaki istisnalar dışında hiçbir dış gıda bileşeni, organik ya da inorganik madde katılamayacak. Mantı, lahmacun, pide, çiğ köfte ve mezelerde kullanılan etler de bu şartları taşımak zorunda olacak.
2. Perakende Satış ve Hazırlama Kuralları
Kıyma: Kasap ve marketlerde kıyma yalnızca tüketicinin talebi üzerine anında hazırlanacak.
Hazırlanmış Et Karışımları: Perakende işletmelerde hazırlanmış et karışımı olarak yalnızca pişmemiş köfte, Kilis tava ve kâğıt kebabı gibi yöresel ürünler günlük olarak hazırlanıp satılabilecek.
Kanatlı Ürünleri: Çiğ kanatlı etleri hazır ambalajlı satılacak ve ambalaj bütünlüğü bozulmadan sunulacak (tüketici isterse satış sırasında parçalanabilecek). Kanatlı kıyma ve kanatlı kıyma karışımları yalnızca dondurulmuş olarak piyasaya arz edilecek.
3. Ürün İçerik ve Kalite Kriterleri
Köfte ve Burger: Kırmızı et veya kanatlı kıymadan üretilen köfte ve burgerlerde toplam et proteini en az yüzde 10 olacak. Kırmızı et bazlılarda yağ oranı en fazla yüzde 25, tuz oranı yüzde 2; kanatlı bazlılarda ise yağ oranı en fazla yüzde 15, tuz oranı yüzde 2 ve kolajen bağ doku proteini en fazla yüzde 10 olabilecek.
Döner Sınıflandırması:
Yaprak döner: Yalnızca yaprak çiğ kırmızı etten üretilecek (diyet lifi yasak).
Kıyma döner: En fazla yüzde 90 kıyma, en az yüzde 10 yaprak et.
Yaprak-kıyma döner: En az yüzde 60 yaprak et, en fazla yüzde 40 kıyma.
Dönerlerde genel olarak yağ oranı en fazla yüzde 25, tuz oranı en fazla yüzde 2, et proteini ise en az yüzde 12 olacak.
Fıstık, peynir ve tütsü aroma vericisi dönerde kullanılamayacak. Çiğ dönerin perakendedeki raf ömrü pişirme başladıktan sonra en fazla 12 saat olacak.
Sucuk, Pastırma ve Kavurma: Sucukta et proteini en az yüzde 15, ısıl işlem görmüş sucukta en az yüzde 13 olacak.
Kavurma ve kıyma kavurmaya hiçbir gıda katkı maddesi katılamayacak; nem oranı en fazla yüzde 45, yağ oranı yüzde 30, tuz oranı yüzde 3 olabilecek. Bu ürünlerde protein tozu, nişasta, soya ve tütsüleme/tütsü aroma vericisine izin verilmeyecek.
4. Etiketleme Kuralları ve "%100" Yasağı
Yasaklı İfadeler: Ürün etiketlerinde, reklam ve kataloglarda marka dahil olmak üzere "%100", "%100 Dana eti" veya "%100 Göğüs eti" gibi ifade ve logolar kesinlikle kullanılamayacak.
Zorunlu Uyarılar: Çiğ kanatlı etleri ve karışımlarında “Pişirme sırasında merkezi sıcaklık en az 72 °C’ye ulaşmalıdır” ifadesi, dondurulmuş ürünlerde ise “Çözündürüldükten sonra tekrar dondurulmaz” uyarısı yer alacak.
Şeffaflık: Etiketlerde ürün adları ve nitelikleri (yaprak, kıyma vb.) aynı renk, yazı karakteri ve puntoda yazılacak. Baş eti kullanılması durumunda “Baş eti içerir” uyarısı eklenecek.