Çalışan yoksul, işsiz aç bırakıldı!

Ülkenin en büyük sorunları halkın sırtındaki ağırlığını artırıyor. İşsizlik artarken çalışanlar ise açlık sınırını göremiyor. Milyonlar açlığa, yoksulluğa, işsizlikle çaresizliğe itilerek rejime rıza göstermeye ikna edilmek isteniyor.

Ülkede ekonomik krizin toplumsal maliyeti her geçen ay daha görünür hale geliyor. Bir yanda resmi istatistiklerde düşük gösterilen işsizlik oranları, diğer yanda çalışmak istediği halde iş bulamayan ya da haftada 40 saatin altında çalışmaya mahkûm bırakılan milyonlar var.

Kadınlar ve gençler için tablo daha da ağırlaşırken istihdamdaki gerileme ve işgücüne katılımdaki düşüş krizin yapısal boyutunu ortaya koyuyor. İşsiz kalanların büyük bölümü işsizlik ödeneğine erişemezken çalışanlar da artan gıda fiyatları ve yükselen yaşam maliyetleri karşısında her ay biraz daha yoksullaşıyor. Açlık sınırı ile asgari ücret arasındaki makas büyürken geniş tanımlı işsizlik ve derinleşen hayat pahalılığı, ülkedeki ekonomik sıkışmışlığı rakamların ötesinde bir toplumsal gerçeğe dönüştürüyor.

İşsizlikte makas açılıyor, yoksulluk derinleşiyor, gıda fiyatları ise hız kesmiyor. Resmi veriler ile sahadaki gerçekler arasındaki uçurum büyürken milyonlarca kişi ya iş bulamıyor ya da çalışsa da geçinemiyor. Açlık sınırı asgari ücreti aşarken geniş tanımlı işsizlik neredeyse her üç kişiden birine dayanmış durumda.

GEM TUTMUYOR

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) dün Ocak ayına ilişkin işsizlik verilerini açıkladı. TÜİK'in resmi işsizlik oranı olarak açıkladığı dar tanımlı işsizlik yüzde 8,1 olarak hesaplandı. Gerçek işsizlerin oranını ifade eden geniş tanımlı işsizlik ise yüzde 29,9 ile zirvedeki seviyesini korumaya devam etti.

TÜİK'e göre dar tanımlı işsizler bir önceki aya göre 73 bin kişi artarak 2 milyon 819 bin kişi oldu. Erkeklerde dar tanımlı işsizlik yüzde 6,6 iken kadınlarda yüzde 11 olarak hesaplandı. Dikkati en çeken verilerden biri de istihdamdaki gerileme oldu.

Ocak ayında istihdam edilenler bir önceki aya göre 516 bin kişi azalarak 31 milyon 953 bin kişi, istihdam oranı ise 0,8 puan azalarak yüzde 47,9 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 65,3 iken kadınlarda yüzde 30,9 olarak gerçekleşti.

Resmi işgücü bir önceki aya göre 443 bin kişi azalarak 34 milyon 772 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0,8 puan azalarak yüzde 52,1 oldu. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,0 iken kadınlarda yüzde 34,7 oldu. Resmi verilere göre genç kadınlarda işsizlik yüzde 19, genç erkeklerde yüzde 14,3 olarak hesaplandı.

GENİŞ TANIMLI KRİZ

TÜİK'in görmediği işsizleri, DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR) raporu gözler önüne serdi. DİSK-AR'a göre gerçek işsizlerin sayısı 11 milyon 946 bin kişiyle devasa boyuta ulaştı. Geniş tanımlı işsiz sayısında iki yıllık artış 1,7 milyon ve bir yıllık artış ise 577 bin oldu. 
Ekonomik krizle birlikte, tam zamanlı çalışmak istemesine rağmen daha kısa süreler çalışmak zorunda kalanların sayısı da arttı.

Haftalık 40 saatten daha az çalışan ve imkânı olması durumunda daha çok çalışmayı isteyenlerin zamana bağlı eksik istihdam edilenlerin sayısı son bir yılda 3,4 milyondan 3,9 milyona yükselerek 464 bin kişi arttı. 3,9 milyon kişi haftalık 40 saatten az çalışıyor ve daha fazla çalışmak istiyor.

DİSK-AR'a göre ülkede 5,3 milyon kişi çalışmak istemesine rağmen iş bulamıyor. İş bulabilenler asgari ücret komşuluğunda çalışırken işsiz kalanlar da işsizlik ödeneğinden faydalanamayarak gelirsiz bırakılıyor.

DİSK-AR raporunda, "İşsizlik ödeneğinden yararlanma koşullarının ağır olması ve işsizlik sigortası kaynaklarının amacı dışında kullanılması sebebiyle işsizlerin büyük çoğunluğu işsizlik ödeneğinden yararlanamıyor" denilerek resmi işsizlerin yalnızca yüzde 19,6’sının işsizlik ödeneği alabildiği belirtildi. Buna göre işsizlerin yüzde 80,4'ü ödenekten faydalandırılmadı.

6 MİLYON KADIN İŞSİZ

Raporda öne çıkan bulgulara göre kadınlarda işsizlik tüm türlerde erkeklerden daha yüksek seyretti. Bu ayda da işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori yüzde 39,3 ile geniş tanımlı kadın işsizliği olmaya devam etti. Erkeklerde bu oran yüzde 24,2 olarak hesaplandı. Geniş tanımlı kadın işsizliği ile geniş tanımlı erkek işsizliği arasındaki fark 15,1 puan oldu. DİSK-AR'ın hesaplamasına göre gerçek işsizlikte kadınların sayısı tam 5 milyon 925 kişiye ulaştı.

AÇLIK BÜYÜYOR

İşsizler yoksulluğa terk edilirken çalışanlar da asgari açlık düzeyini dahi göremiyor. Gıda fiyatlarındaki artış krizin dar gelirliyi daha fazla etkilemesine sebep oluyor. Gıda fiyatlarında artış, açlık sınırının da devamlı yükselmesine yol açtı. En temel harcama kalemi gıdada artış, yoksulluk sınırını da tarihi zirvelerine taşıyor. Türk-İş 39 yıldır düzenli açıkladığı açlık ve yoksulluk sınırı araştırmasının sonuçlarını paylaştı. Ücretlilerin yoksulluğu verilerle bir kez daha gözler önüne serildi.

Araştırmaya göre Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarını ifade eden açlık sınırı, 32 bin 365 TL’ye yükseldi. Gıda giderlerine konut, ulaşım, eğitim, sağlık ve giyim gibi temel harcamalar eklendiğinde de dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı 105 bin 424 TL olarak hesaplandı.

Son 12 aylık dönemde gıda harcamalarındaki artış oranı yüzde 38,76 olurken, yıllık ortalama artış yüzde 39,43 olarak kaydedildi. Yılın ilk iki ayında gıda harcamalarındaki toplam artış ise yüzde 7,37’ye ulaştı. Tek başına yaşayan bir çalışanın yaşam maliyeti de 41 bin 900 TL olarak hesaplandı. Bu tutar, asgari ücreti 13 bin 875 TL aştı. Maliyet, asgari ücretin tam 1,5 katına çıktı.

Yılın başında sefalet düzeyinde artış yapılarak 28 bin 75 TL'ye çıkarılan asgari ücret, bu tutarların her birinin altında kaldı. Buna göre asgari ücret açlık sınırının ancak yüzde 87'sini karşılayabildi. Bu hesaba göre Şubat ayında gıda dışında hiçbir harcama yapmayan bir hane dahi en az 5 günü aç geçirdi. Hanede 2 yetişkin asgari ücretle çalışırken yoksulluk sınırının ancak yarısına erişebildi.