İstanbul'dan Mardin'e, Edirne'den Hakkari'ye kadar Türkiye genelindeki ortaokul ve liselerde ortak sınav sistemi uygulanmaya hazırlanıyor. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından hayata geçirilecek uygulamayla ölçme ve değerlendirme süreçlerinde ortak standart oluşturulması hedefleniyor. 16 branşı kapsayan sistem, 26 Ekim 2026 Pazartesi günü kullanıma açılacak.
Milli Eğitim Bakanlığı, 2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönemindeki ilk yazılı sınavlarla birlikte Ortak Yazılı Sınav Sistemi'ni devreye alacak. Uygulamayla öğrencilerin akademik başarılarının daha tutarlı ölçülmesi ve öğrenme eksiklerinin belirlenmesi amaçlanıyor.
Sistem, ortaokullarda 5, 6 ve 7'nci sınıflarda Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce derslerini kapsayacak. Liselerde ise 9, 10 ve 11'inci sınıflarda Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce derslerinde uygulanacak.
Toplam 16 branşta kullanılacak sistemde, öğretim programlarındaki öğrenme çıktıları esas alınacak. Beceri temelli ve açık uçlu sorulardan oluşan bir havuz aracılığıyla sınavların hazırlanması sağlanacak.
HER SINAV DÖNEMİ İÇİN 8 BİN SORU HEDEFİ
Türkiye gazetesinde yer alan haberde, sistemin soru havuzuna, ilk ortak yazılı sınavlar öncesinde yaklaşık 8 bin sorunun eklenmesi planlanıyor. Sonraki sınav dönemlerinde de havuza yaklaşık 8 bin yeni soru kazandırılması hedefleniyor.
Sınavların içeriği, eğitim öğretim yılı başında zümre öğretmenleri tarafından hazırlanan konu soru dağılım tablolarındaki senaryolara göre belirlenecek. Seçilen senaryoda yer alan öğrenme çıktılarına yönelik iki açık uçlu soru, zümre öğretmenlerinin ortak kararıyla hazırlanarak sisteme yüklenecek.
Sınavdaki diğer sorular ise Bakanlığın soru havuzundan, öğretmenlerin belirlediği güçlük seviyelerine göre otomatik olarak seçilecek. Kolay, orta ve zor kategorilerinde hazırlanan soruların puan değerleri ve zorluk düzeyleri, öğretmenlerin mesleki değerlendirmeleri doğrultusunda şekillenecek.
Öğretmenler, sistem üzerinden oluşturulan sınav kağıtlarını ve puanlama anahtarlarını inceleyerek onaylayacak. Havuzdan seçilen soruların gerekçeleri belirtilmek şartıyla en fazla iki kez değiştirilmesi mümkün olacak. Sınav kağıtlarının basımı ve çoğaltılması aşamasında ise gizlilik ve güvenlik kurallarına uyulacak.
SONUÇLAR E-OKUL'A İŞLENECEK
Sınavların tamamlanmasının ardından soru bazında elde edilen puanlar e-Okul sistemine girilecek ve sonuçlar ilgili öğrenme çıktılarıyla ilişkilendirilecek. Böylece öğretmenler, öğrencilerin başarılı oldukları konuların yanı sıra desteğe ihtiyaç duydukları alanları da belirleyebilecek. Elde edilen verilerin, derslerin planlanması ve öğrenme eksiklerinin giderilmesi sürecinde kullanılması öngörülüyor.
EĞİTİMCİ İLHAN SEVİN'DEN ZAMANLAMA UYARISI
Eğitimci İlhan Sevin, ortak sınav sisteminin ülke genelinde standartların oluşturulması, soru güçlüklerinin dengelenmesi ve öğrencilerin öğrenme eksiklerinin tespit edilmesi bakımından yararlı olabileceğini belirtiyor.
Ancak Sevin'e göre, kapsamlı bir değişikliğin sınavlara kısa süre kala duyurulması, okulların ve öğretmenlerin hazırlık sürecini zorlaştırabilir. Sistemin öncelikle pilot uygulamalarla denenmesi, öğretmenlere yeterli hazırlık süresi verilmesi ve uygulamanın aşamalı biçimde yaygınlaştırılması gerektiği ifade ediliyor.
Eğitimde başarıya ulaşmak için yalnızca doğru kararlar almanın yeterli olmadığına dikkat çekilirken, bu kararların okullarda uygulanabilir ve sürdürülebilir olması gerektiği vurgulanıyor.
ÖĞRETMENLER İŞ YÜKÜNÜN ARTACAĞINI DÜŞÜNÜYOR
Yeni uygulama, bazı öğretmenlerin iş yüküne ilişkin endişelerini de beraberinde getirdi. Öğretmenler; soru hazırlama, sınav kağıtlarını tek tek değerlendirme ve puanları sisteme girme işlemlerinin zaman ve emek gerektireceğini belirtiyor.
Söz konusu işlemlerin artmasının ders anlatımına ve öğrencilerin eksiklerini gidermeye ayrılan zamanı azaltabileceğini savunan öğretmenler, uygulamanın sahadaki işleyişine ilişkin kaygılarını dile getiriyor.