Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, parlamentoda yaptığı konuşmada, ülkesinin iç ve dış politikasına ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Yeni anayasa çalışmalarından bölgesel ulaşım projelerine, Azerbaycan ve Türkiye ile ilişkilerden Avrupa Birliği üyeliğine kadar birçok başlıkta açıklamalarda bulunan Paşinyan, Ermenistan’ın dış politikasında kendi devlet kimliğini ve egemenliğini merkeze alması gerektiğini söyledi.
Paşinyan, ülkesinin 1990 tarihli Bağımsızlık Bildirgesi ile ilişkisine değinirken, yeni anayasada söz konusu belgeye atıf yapılmaması gerektiğini savundu. Karabağ politikası konusunda da geçmişte alınan kararların Ermenistan halkı tarafından onaylandığını belirtti.
“ERMENİSTAN’I KOMŞU ÜLKELERDE ARAMAMALIYIZ”
Anayasa değişikliklerine ilişkin değerlendirmesinde Paşinyan, Ermenistan’ın kendi sınırları ve devlet kimliği içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Paşinyan, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“'Karabağ Hareketi'ni sürdürmeme, aksine sona erdirme kararı aldığımızı açıkladık ve Ermenistan vatandaşları bu kararı onayladı.”
Paşinyan, Ermenistan’ın komşu ülkeler üzerinden tanımlanmaması gerektiğini belirterek şöyle konuştu:
“Ermenistan'ı sadece Azerbaycan'da değil, aynı zamanda Türkiye'de de aramamalıyız. Ermenistan'ı İran'da da aramamalıyız. Ermenistan'ı Gürcistan'da aramamalıyız, iki ana rasyonel neden için.
Birincisi, Ermenistan dışında Ermenistan aradığımızda, Ermenistan'ın kendisini gözden kaçırır ve ihmal ederiz.
Ve ikincisi, en az onun kadar önemli olarak, dört komşumuzun uluslararası olarak tanınan toprakları içinde anavatanımızı aradığımızda, onlara Ermenistan'ın uluslararası olarak tanınan toprakları içinde kendi anavatanlarını arama kapısını açarız.”
RUSYA’DAN DEMİR YOLLARI İÇİN “ESNEKLİK” TALEBİ
Ermenistan’daki demir yolu hatlarının Rusya’nın yönetiminde olduğunu hatırlatan Paşinyan, ülkesinin uluslararası demir yolu ağına bağlanması konusunda önemli bir fırsatla karşı karşıya olduğunu ifade etti.
Paşinyan, Rusyalı ortaklarından demir yollarının işletilmesine ilişkin imtiyaz hakkının üçüncü bir ülkeye devredilmesi konusunda esneklik göstermelerini istedi.
Paşinyan, “Ermenistan demir yollarının Rus yönetimi altında olması nedeniyle uluslararası demir yolu ağına entegrasyonuna yönelik tarihi fırsatı kaçırma riskiyle karşı karşıyayız. Rusyalı ortaklarımızdan esneklik göstermelerini ve imtiyaz hakkını hem Ermenistan hem de Rusya açısından kabul edilebilir üçüncü bir ülkeye satmalarını istiyoruz.” dedi.
“TRIPP PROJESİ ERMENİSTAN’IN ABLUKASINA SON VERECEK”
Paşinyan’ın gündemindeki başlıklardan biri de Azerbaycan’ın ana karası ile Nahçıvan’ı birbirine bağlaması planlanan Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası (TRIPP) oldu.
Projenin Ermenistan ile Azerbaycan arasında doğrudan demir yolu bağlantısı oluşturmanın yanı sıra Ermenistan’ın uluslararası demir yolu ağına entegrasyonunu sağlayacağını belirten Paşinyan, güzergahın ülkesini Rusya ve Orta Asya’ya da bağlayacağını söyledi.
Paşinyan, projeye ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“TRIPP projesi, Ermenistan'ın ablukasına son verecektir. Ermenistan'ın ablukası şu anda kısmen aşılmış durumdadır. Çünkü Kasım 2025'ten bu yana Azerbaycan de miryolu, Gürcistan toprakları üzerinden Ermenistan'a ithalat ve Ermenistan'dan ihracat için açıktır. Ahılkelek-Kars demir yolu da mayısta Ermenistan'dan ihracat ve Ermenistan'a ithalat için açılmıştır. Şimdi Türkiye'nin Gürcistan toprakları üzerinden uzanan yolları da Ermeni araçlarına açılıyor.”
1915 OLAYLARINA İLİŞKİN “SİLAHA DÖNÜŞTÜRÜLMEMELİ” MESAJI
İsrail hükümetinin 1915 olaylarını “soykırım” olarak tanıma girişimine de değinen Paşinyan, söz konusu sürecin başladığını ancak daha sonra durdurulduğunu söyledi.
Paşinyan, “İsrail hükümeti kararlı bir süreç başlattı ve kararlı şekilde de bu süreci durdurdu.” dedi.
1915 olaylarının uluslararası aktörler tarafından siyasi amaçlarla kullanılmasına karşı çıkan Paşinyan, tarihte yaşanan olayların ülkeler arasında çatışma aracı haline getirilmemesi gerektiğini ifade etti.
AB ÜYELİĞİ İÇİN REFERANDUM SİNYALİ
Paşinyan, Ermenistan’ın Avrupa Birliği’ne üyelik sürecine ilişkin de açıklamalarda bulundu.
AB’ye resmi başvuru yapılması, başvuruya ilişkin yanıt alınması ve üyelik sürecine yönelik bir yol haritasının oluşturulmasının ardından halkoylamasına gidileceğini belirten Paşinyan, “AB'ye resmi başvuruda bulunduktan, buna ilişkin uygun bir yanıt aldıktan ve sürece ilişkin bir yol haritasına sahip olduktan sonra üyelik konusunda referandum düzenleyeceğiz.” ifadelerini kullandı.
“KGAÖ’YE DÖNME PLANI YOK”
Ermenistan’ın katılımını askıya aldığı Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) konusunda da net mesajlar veren Paşinyan, ülkesinin önümüzdeki dönemde örgüte dönme planı bulunmadığını söyledi.
Paşinyan, “Önümüzdeki 5 yıl içinde KGAÖ'ye dönme planımız yok ve buradaki çalışmalarımızı yeniden etkinleştirmeyeceğiz. KGAÖ'nün, Ermenistan'ı örgütten çıkarma kararı alması beni memnun eder.” dedi.
“HALK DEVLETİNİ VE EGEMENLİĞİNİ MAFYAYA TESLİM ETMEYECEK”
Paşinyan, Rusya’nın Ermenistan’a yönelik ihracat kısıtlamaları konusunda da muhalefeti suçladı. Söz konusu kısıtlamaların Ermeni muhalefetinin teşviki ve talebiyle uygulandığını öne süren Paşinyan, bunun hükümete karşı toplumsal tepki oluşturmayı amaçlayan bir plan olduğunu savundu.
Paşinyan, “Hamilerinin desteğiyle Ermenistan'da sosyoekonomik bir kriz başlatmak ve halkın hükümete karşı ayaklanmasını sağlamayı amaçlıyorlar. Bu plan başarısız olacaktır. Çünkü Ermenistan halkı devletini, bağımsızlığını ve egemenliğini mafyaya teslim etmeyecektir.” şeklinde konuştu.