Dünyanın dijital provası: 8,3 milyar sanal insan oluşturuldu

Harvard Üniversitesi ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) araştırmacılarının öncülük ettiği uluslararası ekip, yapay zeka sistemleri ve dijital ürünleri gerçek kullanıcılara sunulmadan önce test edebilmek amacıyla "MatrAIx" adlı bir sistem geliştirdi. Sistem, dünya nüfusuna karşılık gelen ölçekte 8,3 milyar kişinin dijital kopyasını oluşturdu.

MatrAIx'te yer alan 8,3 milyar persona, dünyadaki insanların birebir dijital kopyalarından oluşmuyor. Sistem, farklı kullanıcı profillerini ve davranış biçimlerini temsil edebilmek amacıyla çok sayıda yapay profil üretiyor.

1290 FARKLI DEĞİŞKENE GÖRE KİŞİLİKLER OLUŞTURULDU

Her bir sanal profil, yaş, lokasyon, dil ve eğitim gibi temel bilgilerden mesleki becerilere, kişilik özelliklerinden alışkanlık ve ilgi alanlarına kadar uzanan 1290 farklı değişkenle tanımlanıyor.

Profillerin oluşturulmasında Wikipedia biyografileri, Amazon kullanıcı yorumları, sosyal araştırmalar ve gönüllülerden elde edilen gerçek insan verileri gibi farklı kaynaklardan yararlanılıyor.

MatrAIx'teki bir profil, bir büyük dil modeliyle eşleştirildiğinde aktif bir sanal kullanıcıya dönüşüyor. Araştırmacılar deneylerde bu kullanıcıları oluşturmak için OpenAI'nin GPT 5.5, Anthropic'in ise Claude Opus 4.8 ve Claude Haiku 4.5 modellerini kullandı.

YAPAY ZEKA DENEMELERİYLE SINIRLI DEĞİL

Sanal kullanıcılar anket doldurabiliyor, chatbotlarla konuşabiliyor, internetten ürün arayabiliyor, bilgisayar ve telefon uygulamalarını kullanabiliyor. Böylece bir ürünün fiyatı artırıldığında hangi kullanıcı grubunun satın almaktan vazgeçebileceği, yapay zeka asistanı hata yaptığında kullanıcıların sistemi kullanmayı sürdürüp sürdürmeyeceği veya yanıt süresindeki gecikmelere nasıl tepki vereceklerini önceden test edilebiliyor.

Sistemde ticaret, yazılım, finans ve sağlık başta olmak üzere 25'ten fazla alana yayılan 1.010 farklı test senaryosu bulunuyor. Araştırmacılar çalışma kapsamında sekiz farklı görev üzerinde toplam 18 bin 189 deney gerçekleştirdi.

TESTLERDE BAŞARI ORANI %91,5

Sanal kullanıcıların kendilerine tanımlanan kişilik ve davranış özelliklerine ne ölçüde uygun hareket ettiklerini ölçmek amacıyla 400 kontrollü test gerçekleştirildi. Sonuçlara göre profiller, kendilerine tanımlanan davranışları yüzde 91,5 oranında doğru biçimde sergiledi.

Ancak araştırmacılar, MatrAIx sonuçlarının gerçek insanların nasıl davranacağına ilişkin doğrudan bir kanıt olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. Aynı kullanıcı profillerinin farklı dil modelleriyle çalıştırıldığında farklı sonuçlar verebildiğine dikkat çekilen araştırmada, gerçek toplumlara ilişkin çıkarımların insan katılımcılarla ayrıca doğrulanması gerektiği hatırlatılıyor.