ATATÜRK DÖNEMİNDE ULUSA KAZANDIRILAN ESERLER (1)

12.Nisan.2018

Prof. Sevgili Haydar Baş’ın “HOŞ GELDİN ATATÜRK” isimli eserinin 875. sayfasına bakıldığında Atatürk, cumhuriyetin ilanı ile 10 Kasım 1938 tarihine kadar nelerin altına imza attığını görmek mümkün. Büyük bir çalışma detaylı inceleme sonucu  ortaya konulan bu tespiti aynen yazmak istedim.

Cumhuriyetin ilanı (29 Ekim 1923) 1924 yılında ülkemize kazandırılan eserler:

Yeni öğretim Birliği Kanunu çıkarıldı. Lozan Antlaşması, Gölcük’te ilk tersane kuruldu. Devlet Demiryolları kuruldu. İstanbul Ankara arasında ilk yolcu uçağı seferleri başladı. Türkiye İş Bankası, Tütüncüler Bankası kuruldu. Ankara planlı şehir olarak tanzim edildi. Bursa Karacabey harası kuruldu.

1925 yılında ülkemize kazandırılan eserler:

Danıştay, Türk Hava Kurumu, Türkiye Liman İşletmeleri, İnhisar, Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Anadolu Ajansı kuruldu.

Sanayi ve Madenler Bankası Kuruluş Kanunu kabul edildi.

Senayı ve Ticaret Odaları  Kanunu kabul edildi.

Şeker fabrikalarının ve demir çelik sanayinin kurulması ile ilgili kanun yürürlüğe girdi.

Eskişehir cer atölyesinde demiryolu malzemesi üretecek birimler hizmete girdi.

Adana mensucat fabrikası üretime başladı.

Tayyare Cemiyeti’nin katkıları ile  Ankara’da Türk yapımı planör uçuruldu.

1926 yılında hizmete giren eserler: Türk Telsiz Telefon şirketi kuruldu.

Eskişehir’de uçak bakım ünitesi hizmete girdi.

Kabotaj Kanunu kabul edildi, yabancı gemilere tanınan ayrıcalıklar kaldırıldı.

İlk Şeker fabrikası Alpullu Şeker Fabrikası işletmeye açıldı.

İstanbul’da inşaat demiri üreten ilk haddehane açıldı.

Tarım Satış Kooperatifleri ve birlikleri kuruldu.

Kayseri uçak ve motor fabrikası açıldı. Bakırköy  Çimento Fabrikası  ve Uşak Şeker Fabrikası işletmeye açıldı.

1927 yılında hizmete giren eserler:

Teşvik-i Sanayi Kanunu kabul edildi. Samsun- Havza demir yolu açıldı.

Bursa Dokumacılık Fabrikası açıldı, Eskişehir Bankası kuruldu.

TC’nin ilk kağıt parası tedavüle girdi.

1928 yılında  hizmete girenler: Kütahya-Tavşanlı  Demiryolu açıldı.

Ankara Çimento Fabrikası açıldı. Türk Vatandaşlığı Yasası kabul edildi.

Malatya Elektrik Santralı devreye girdi.

Gaziantep Mensucat Fabrikası açıldı.

Trabzon Hidroelektrik Santralı devreye girdi.

1929 yılında hizmete girenler:

Anadolu-Bağdat, Mersin_Tarsus Demiryolları ve Haydarpaşa Limanı yabancılardan satın alındı.

Kütahya-Emirler, Fevzi Paşa-Gölbaşı Demiryolları açıldı. 1931 yılında hizmete giren eserler: Bursa-Mudanya Demiryolu yabancılardan satın alındı.  TC Merkez Bankası kuruldu.

Gelecek sayıda Atatürk’ün altına imza attığı eserlere devam edeceğim. Gerçekten uzun bir çalışma sonucu o dönemi ve yapılanları ortaya koymak ülkeye hizmettir diye düşünüyorum. Ama o dönemde büyük çabalarla elde edilenlerin de yok pahasına satılmalarına da ad bulamıyorum.