Dünya çölleşme ve kuraklıkla mücadele günü

16.Haziran.2017

Çölleşme, iklim değişimleri, insan aktiviteleri sonucu doğadaki arazinin bozulmasıdır. Ülkemizde çölleşme deyince ilk akla gelen, kum tepeleri oluşumudur. Oysa çölleşme toprağın verimliliğini kaybetmesi demektir. 1992 Rio’da kabul edilen tanıma göre, kuraklık ve az yağış olan bölgelerdeki toprağın doğal özelliğini kaybetmesidir. Türkiye’deki çölleşmenin en önemli sebebi erozyondur. Ayrıca tabii kaynakların tahribi, aşırı kullanma, tarım tekniklerinin yanlış kullanılması, yetersiz su kaynakları, aşırı gübre, mücadele ilacı kullanılma, kuraklık...

Genellikle çölleşme ile başlar. Yanlış arazi ve tarım uygulamaları, toprağı tüketmektedir. Yanlış sulama, ormanların tahrip edilmesi de çölleşmeye neden olur. Dünyada her sene 6 milyon hektar olan arazi çölleşir. FAO (Dünya Gıda ve Tarım Örgütü) verilerine göre dünyada orman varlığı yılda yaklaşık 73 milyon hektar azalmaktadır. Küresel ısınma, çölleşme ve iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin daha da arttığı bir süreçte ormanların değeri ve orman kaynaklarının sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesi insanlığın geleceği için büyük ehemmiyet arz etmektedir.

Türkiye bulunduğu coğrafi konum itibariyle çölleşmeden etkilenecek ülkeler arasında bulunmaktadır. Çölleşmeyle mücadele konusunda en önemli çalışma Birleşmiş Milletler tarafından başlatılmıştır. Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi’ne (UNCCD) 2004 yılı itibariyle 191 ülke taraf olmuştur. Türkiye sözleşmeye 31 Ağustos 1998 tarihi itibariyle resmen taraf olmuştur. Sözleşmenin ulusal düzeyindeki sekreterya hizmetleri, uluslararası temas ve koordinatörlük görevi ise çölleşme ve Erozyonla Mücadele (ÇEM) Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir.

Bu genel müdürlük 2011 yılında kurulmuş raporlama yapmakta ve eylem planını harekete geçirmektedir. Toprağın korunması ve erozyonla mücadele, çığ, heyelan ve sel kontrolü ile entegre plan ve projelerini yapmak ve uygulamalarını izlemek. Ülkemizde çölleşmenin en çok görüldüğü bölgeler Konya Havzası, Aras Havzası, Iğdır Araklı Bölgesi... Erozyon ise her yöremizde görülmektedir. Türkiye’de tarım alanlarının %59’unda meraların, %64’ünde ve orman arazilerinin %54’’ünde erozyon devam etmektedir.