Fındıkta kesin çözümler gerekli

07.Eylül.2017

Ramazan ayı nasıl 11 ayın sultanı ise Karadeniz'de ise 12 ayın sultanı Ağustos yani fındık ayıdır. Tüm Karadeniz bölgesinde yaklaşık 3 milyon kişinin dört gözle beklediği zaman budur. Çünkü, fındıklar toplanacak satılacak ve eve para girecektir. Ve herkesin gözü oluşacak fiyattadır. 

Maalesef her yıl olduğu gibi bu yıl da fiyat konusu ön plana çıktı. Yıllardır gerçek konular konuşulmadığı, net program ve yol haritası çıkarılmadığı için sorunlar yaşıyoruz. Üretici de, satıcı da, ihracatçı da, ziraat odaları da bir türlü ortak noktaya varamadı yine... 

NEDEN VE NELER YAPILMALI

Fındık piyasası öyle bir piyasa ki bir borsadan daha kaygan, riskli, stresli... Üretici dağınık ve güçsüz... Alıcı az ve organize... Dolayısıyla piyasayı belirleme güçleri çok fazla... Fındıkta dünya lideriyiz... Lideriz ama  ürünümüzün yaklaşık %80'ini yabancılar alıyor. 100-150 bin ton fındığı iç piyasada tüketemiyoruz... Piyasayı onlar oluşturuyor.  Çünkü,  bizim ürününüzün çoğunu çikolata gibi ürünlerde  onlar kullanıyor. Yarattıkları dünya markalarıyla 15 milyar dolarında satış yapıyorlar. Bizden kavrulmuş fındık alıp bize de 5 katı fiyatla satıyorlar.

Ondan sonra da onlara kızıyoruz. Türkiye'de yıllık ortalama fındık fiyatına istikrarsızlık getiren unsur iç tüketimde harcayamadığımız fındıktır. Bu yılı ele alacak olursak 720 bin ton fındık tahmin ediliyor. Bunun 550-600 bin tonunu zaten dışarıdaki alıcılar alıyor.  Geriye kalan miktarı harcayamadığımız, piyasadan çekemediğimiz için sıkıntılar yaşıyoruz...

Hepimizin ilk aklına gelen 'Devlet müdahale etsin, piyasadan çeksin' oluyor. Kayısıda, üzümde, incirde vermediği alan bazlı desteği devlet fındığa veriyor. Devlet görevini yapıyor ama bu yolun fiyat yükseltemediğini, sadece düşüşü yavaşlattığını görüyoruz...

TMO Giresun kalite için 10,50 Tl fiyat açıkladı ama piyasa 9- 9,50 arasında... Müdahale etmeseydi hep 7-8 TL olurdu diyen de çok, hiç açıklamasaydı diyen de... Dedik ya herkes bir kafadan konuşuyor diye... Şimdi piyasadaki fazlalılığı çekecek, emanet sorununu da ortadan kaldıracak lisanslı depoculuk  8 Eylül'de Giresun'da açılıyor. Trabzon, Ordu, samsun, Düzce ve Sakarya'da da acilen açılması taraftarıyım...

Bu konuya haftaya değineceğim. Asıl söylemek istediğim ise uzun vadeli plan yaparak, altın değerindeki dünyanın en doğal ve sağlıklı ürünü fındıktan harika mamül ürünler yapan  çok iyi markalar oluşturmamız gerektiğidir. Fazlalığı sorun yaratıyor dediğimiz 150 bin ton kabuklu fındık 75 bin ton iç fındık yapar ki bunu sadece  içeride tüketemiyorsak ne diyelim elin yabancısına...

Bu konuda da AK Parti hükümetleri döneminde 3 tarım bakanı ve bürokratları değişti. Diğerleri kesin çözümleri dikkate alıyor gibi gözüktü ama almadı. Son bakan Fakıbaba'dan umutluyum. Ama esas dinlemesi gerekenleri dinlerse...